Sinh nhật thứ 50 của Sputnik 1

Tròn 50 năm trước vào ngày 4/10/1957, lịch sử thế giới đánh dấu một cột mốc mới bằng việc Liên Xô phóng vệ tinh đầu tiên lên vũ trụ. Sự kiện này mở màn cuộc chạy đua vào không gian giữa hai cường quốc Liên Xô và Mỹ.


Một kỹ sư đang chỉnh sửa những chi tiết cuối cùng của vệ tinh Sputnik 1 vào mùa thu năm 1957, chuẩn bị cho sự kiện trọng đại đưa nó lên vũ trụ. Tên lửa đẩy được lựa chọn là loại R-7, cải biến từ hỏa tiễn hạt nhân của Liên Xô khi đó. Ảnh: Wikipedia.



Sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik ngày 4/10/1957 được nhìn nhận như một trong những mốc có ý nghĩa nhất trong lịch sử nhân loại. Những âm thanh đầu tiên do quả cầu nhôm này gửi về trái đất từ vũ trụ đã khiến người Mỹ giật mình và lao vào cuộc chạy đua lên không gian.
Chuyên gia trong chương trình vũ trụ của Nga Yuri Karash đánh giá: "Việc phóng vệ tinh Spuknik có ý nghĩa đối với nhân loại như sự kiện phát hiện ra châu Mỹ có ý nghĩa đối với Columbus. Bằng việc phóng Sputnik, con người đã bắt đầu mở rộng môi trường sống của mình ra bên ngoài trái đất".
Sputnik là một quả cầu nhôm có đường kính 58 cm, nặng 83,6 kg, bên trong chứa đầy nitrogen và bay cách trái đất 900 km. Trên vệ tinh có 4 chiếc ăng ten "râu" xòe ra xung quanh cùng hai chiếc máy phát tín hiệu radio để gửi những tiếng "bíp bíp" đi khắp thế giới.
Tên lửa đẩy R-7, cải biến từ loại hỏa tiễn hạt nhân của Liên Xô khi đó, được sử dụng để đưa Sputnik vào không gian. Sau ba tháng bay liên tục vòng quanh quỹ đạo trái đất và truyền đi những tín hiệu đầu tiên, Sputnik kết thúc sứ mạng lịch sử.
Sau khi Liên Xô sụp đổ, hoạt động chinh phục không gian của Nga, nước kế thừa công nghệ vũ trụ, có phần bị chùng xuống. Nhưng cuộc chạy đua vào không gian đang trở lại với những kế hoạch đầy tham vọng của người Nga.
Sau nhiều năm cắt giảm ngân sách, chỉnh phủ Nga bắt đầu đầu tư cho chương trình nghiên cứu không gian 12 tỷ USD trong thập kỷ tiếp theo. Khoản tiền này là nhỏ so với ngân sách mà Mỹ dành cho NASA, nhưng cũng đủ để người Nga nuôi những kế hoạch lớn. Một trong số này là việc đưa người lên sao Hỏa và các chuyên gia dự đoán có thể là vào năm 2020.


Tên lửa R-7 trên bệ phóng chuẩn bị sẵn sàng đưa vệ tinh Sputnik-1 vào vũ trụ ngày 4/10/1957, tại trung tâm không gian Baikonur, Kazakhstan. Ảnh: Aerospcaeweb.

Giây phút lịch sử khi tên lửa đẩy R-7 phụt lửa rời mặt đất, mang theo quả vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người có trọng lượng 83,6 kg. Sputnik 1 bay một vòng quanh trái đất theo quỹ đạo hình elip mất 96 phút. Ảnh: Epod.

Sputnik 1 là một quả cầu nhôm có đường kính 58 cm, bên trong chứa đầy Nitrogen và bay cách trái đất 900 km. Sự kiện phóng vệ tinh này của Liên Xô đã khiến người Mỹ sửng sốt và lập tức cho ra đời Cơ quan hàng không vũ trụ quốc gia (NASA) để chạy đua vào không gian với đối thủ. Ảnh: Aerospaceguide.

Sputnik 1 có 4 chiếc ăng ten "râu" xòe ra xung quanh. Hai chiếc máy phát tín hiệu radio gắn trên vệ tinh đã gửi những tiếng "bíp bíp" đi khắp thế giới. Các thanh âm đơn giản này đánh dấu sự kiện con người bắt đầu tiến vào không gian. Sputnik rời khỏi quỹ đạo 3 tháng kể từ ngày phóng, sau khi đã truyền đi những âm thành đầu tiên của nhân loại từ vũ trụ về. Ảnh: AFP.

Trang nhất nhật báo Pravda của Liên Xô ngày 6/10/1957 đưa tin đậm và hình vẽ ngộ nghĩnh về vệ tinh Sputnik 1. Ảnh: AFP.

Trong khi Sputnik 1 vẫn đang bay vòng quanh trái đất thì vào ngày 3/11/1957, Liên Xô tiếp tục cho phóng vệ tinh Sputnik 2 có trọng lượng lớn hơn nhiều lần. Quả vệ tinh nặng nửa tấn này mang theo chú chó Laika và đây cũng là lần đầu tiên con người đưa một sinh vật sống lên vũ trụ. Sputnik 2 bay cách trái đất gần 1.500 km, cao hơn so với người anh Sputnik 1. Do nặng nề hơn nên phải mất một tiếng 42 phút nó mới bay hết một vòng trái đất. Ảnh: Thepeoplescube.

Nhà du hành Yuri Gagarin, người đầu tiên bay vào vũ trụ, và kỹ sư trưởng thiết kế vệ tinh Sputnik Sergei Korolyov (phải) chụp chung ngày 15/9/1961. Công việc cũng như thành tựu của ông Korolyov được coi là tuyệt mật tại Liên Xô và chỉ được hé lộ sau khi ông mất năm 1966. Trong suốt thời gian làm việc, những người không liên quan chỉ biết đến cha đẻ của vệ tinh Sputnik này với cái tên "Tổng công trình sư". Ảnh: Ria Novosti.

Một phiên bản của vệ tinh Sputnik, treo phía trên các mẫu tàu vũ trụ của Nga trong một cuộc triển lãm tại Bảo tàng công nghệ Matxcơva. Ảnh: AFP.

Tượng đài vị tổng công trình sư chương trình nghiên cứu không gian của Liên Xô Sergei Korolyov, người đã thiết kế ra vệ tinh Sputnik, đặt tại thành phố Baikonur, Kazakhstan. Đây là trung tâm không gian của Liên Xô và nay được Nga tiếp tục thuê sử dụng. Ảnh: Wikipedia.


Related